محمد بن محمد بن أحمد القرشي ( ابن الاخوة ) ( مترجم : جعفر شعار )

166

آيين شهردارى ( فارسى )

باب چهل و چهارم در حسبت بر فصّادان و حجّامان كسى كه فصد ( رگ زدن ) مىكند بايد به دانش و امانت معروف باشد و به تشريح اعضا و رگها و عضلات و شريانها و چگونگى آنها آشنا باشد تا كارد را به رگهاى غير معهود يا در عضله و شريان نزند ، زيرا اين عمل موجب مرگ انسان مىشود ، و برده‌اى را جز به اجازهء صاحبش و بچه‌اى را جز به اجازهء سرپرستش و نيز زن حامله را فصد نكند و فصد را در جاى مناسب انجام دهد و درحالىكه پريشان دل است به فصد نپردازد . محتسب بايد از فصادان تعهد بگيرد كه به فصد ده تن جز با مشورت پزشكان اقدام نكنند و آنان عبارتند از : كسانى كه بدن سخت لاغر ، بدن بسيار خشك ، بدن متخلخل ، بدن سفيد سست ( شل ) يا بدن زرد رنگ بىخون باشند و كسى كه مدت درازى بيمار شده باشد ، صاحب مزاج بسيار سرد و به هنگام درد سخت . در اين امور فصاد بايد چگونگى را روشن كند آنگاه به فصد بپردازد . پزشكان در پنج مورد از فصد بازداشته‌اند ، اگرچه زيان آنها به پايهء